Модератор трибине био је Иван Антоновски, осврт на остварено дао је програмски директор „Споне“, Милутин Станчић, док су својим излагањима свечаност употпунили македонски аутори: Иван Џепароски, Фросина Пармаковска, новинар Тони Димков, као и преводиоци и кжижевници из Србије: Мирко Демић, Милутин Ђуричковић и Марица Гроздановић-Милошевић. Своје излагање имала је и Јелена Макевић, лектор српског језика на Филолошком факултету „Блаже Конески“ у Скопљу. 

У фокусу су била дела савремених македонских аутора која су последњих година објављена у Републици Србији.

Присутни су могли да погледају и све плакате које су пратиле најаве самих догађаја...

Програмски директор СПОНЕ Милутин Станчић поздравио је присутне делимичним прегледом и освртом на писце и њихова дела, статусом, положајем и местом која она имају у Србији, на полицама библиотека, књижарама, у кобису...

-Делум ги обработивме афирмираните макеоноски писатели, меѓутоа мислам дека имавме убаво, длабинско ишчитување и на генерацијата пмлади автори низ што се стекнавме и добвиме нов поглед, па и стумуланс, поттик за ново чиање и знаење, увереност дека будно се следат новите автори и даваат нов материјал и квалитет на книжевната сцена, рече меѓу другото Станчиќ.

- Што сметате дека реално се постигна со овој серијал – која е Вашата голема слика за современата македонска книжевност денес? Колку таа е поразлична сега отколку пред овој циклус и кога бевте во Србија? Што мислите: колку во Србија има реална претстава за вредностите на современата македонска книжевност, а и колку во Македонија има за српската?

Со ова прашање до лекторката Иван Антоновски ја отвори Трибината од завршниот настан циклус книжевни средби „ПАРАЛЕЛИЕ И СИНТЕЗИ: Рецепција на современата македонска книжевности во Република Србија“, који је СПОНА го реализира оваа година.

Јелена Макевић лекторка српског језика на Филолошком факултету у Скопљу је потенцирала да је важно причати, читати...

-Овај серијал представља велику слику, и он је и спона између двеју књижевности и мислим да је потрбно време да би се сазнало дубље и снажније стање и нешто више на пољу спајања и представљања македонске књижевности људима у Србији, драго ми је да сам учествовала у овом серијалу и имала трагалачки порив и начин проналажења књига у Србији и аутора из Македоније. Ја сам се прво упознала са Венком Андовонским, то је био мој први сусрет са македонским језиком; његово дело Пупак света сам упознала пре 8 година, и то је заиста потенцијал за велико дело, истакла је Макевић.

Мирко Демић је поздравио све присутне, захваливши се на позиву и могућношћу да се обрати, како је рекао у времену самодовољности...

Прашањето кое модераторот Антоновски го упати до Демиќ беше: Од друга перспектива – на писател и критичар, што мислите Вие, колку во Србија има реална претстава за вредностите на современата македонска книжевност? Ако направиме споредба на југословенскиот и постјугословенскиот период – дали денес правиме доволно за меѓусебно добро да се познаваме преку книжевните дела?

-Да се не лажемо раније је то било много професионалније бављење и присећам се и говорим и као библиотекар да смо некада радили и чували и третирали много студиозније македонску књижевност, или ако хоћете савремену македонску књижевност, то је био пример како се систематично радило и ображивала. На жалост, данас имамо спорадична интересовања, преводи се само оно што се продаје. То је истина нашег времена, рекао је Демић путем видео обраћања.

-Се заблагодфарувам секој однос кон минатзото сдвојно псзтавцен особено мојата генер ременцискцнија нашата млкадост затоа сме сенминални , подобра минат како чиовек кој се зан со фоило поезија пред се имам поинбаков став носталгијата сентимаеклнтална во смисла мислеме порано е подобро од она што се сега времињеата се менуваат пшроблем ите кој ги спомнавме се факти, но тие се друго мин време друга дрђаба поставеност мн работри се сменија во светото, не треба промените да ги глерфдаме излориуано, на светски план се случува техн развој табтиано време на простоорто, доминација на веш интелгинеција сега ние сме какк дон кихоти да си одоговирме и да се најдеме себе си и сјсилата имаше порано систрмстски присрпат изд куќи следае што е значајно ги читавме наградените авори на ниовноива награда, во тоа време во белгтрадско дело, книжевно новине објавував првите книги ми се изаданен во 21,. век можеби не бев етаблиран, ама да објавите во спосиание во тоа време поезија значеше многу дека се етаблитратре како авор, и спасинанија имаше дру значај градина, или летопис матице сропске значеше многу, истакна Иван Џепароски.

Милутин Ѓуричковиќ, беше запрашан: Каков е односот на српската книжевна критика кон преводите од македонски автори? Како се доаѓа до критички одглас од српски критичар за превод од македонски? Колкав имапкт има книжевната критика врз широката читателска публика? Се планираат ли нови преводи?

- Милутин Ђуричковић је говорио о узајамним односима и везама, о искуствима превода драма за децу, о часопису Годишњак такође за децу, у години изашло четири броја.  О одгласима књижевне критике и новој споѕнаји савремене књижевности...

Тони Димков како представник на медиумската сцена од „Слободен печат„ проговори за невообичаното искуство кое го стекнал низ следењето и пишувањето од овој циклус работилници, бидејќи имал можност за согледба, како што рече „од другата страна„.

-Граничната линија е 1991 година, распадот на до тогаш заедничката држава, тогаш станавме посебни острови, и беа прекинати сите култуни врски и односи со Србија, беа тоа критични години, чинам до 1995, за да се воспостават нови релации. Ова што сме денес тука, само е потврда дека се врските воспоставени, и евидентно е дека резултатите се тука; преводите говорат за тоа, Во Македонија навистина не постоји стратегија што и како се преведува и затоа е многу битно ова што го прави СПОНА, и сите инцијативи што произлегуваат тука на еден начин се потврда на серија активности и случувања што во континуитет се организираат, рече Димков.

Марица Гроздановић-Милошевић је говорила о свом иако скромном али квалитетном преводилачком искуству, о могућим правцима, предлозима како да се омогући више простора за преводиоце. И о томе који је то кључни канал за комуникацију преко кога би се стизало до најновијих информација за нова издања.

-Неопходно е формирање на Агенција за книга, непрестано говорам ѕа тоа, говорам и врз искуството со присутноста во Србија изборот на дела и автори, доаѓаат или по лични контакти, или по некоја стекната награда, но, ете само очекуваме отворање на таа фамозна Агенција, но ништо не се случува по тоа прашање, ние писателите дебатираме, говориме ама треба институциите да се вклучат. Фали културен менаџмент ѕа рзлика од кај нас во Србија го има. Овдека сами на себе сме препуштени, и ние всушност го водиме целиот процес е нам ни се препуштени сите настани, а тоа се непотребни работи кои го одалечуваат писателот од творење и пишување, рече меѓу другото писателката Фросина Пармаковска.

Свое видување даде од публиката и преведувачот и професор од англиски на македонски Зоран Анчевски.